NUNHLUI CHULHNU

By Henry MS Dawnga
Lungleng mi han nih meuh chuh!! Hringnun ngaihtuahna a vak thuiin ava han hawl kim thin teh reng em! Mahni eng nilo mah ila, hringnun chan chhunga rilru a awm ve reng tur chu han au chhuahpui chakna ka nei ve tlat mai a, min nawrtu a nasat luatah mi pawi ka sawi leh sawi loh lam pawh ka dawn zo tawh hek lo. Lungmuang takin rilru chhungril pik tak chu ka han sawrchhuak ve rawi mai teh ang.

Leilung chhul chhuak hringfa te zingah hian mi vanduai tak tak an tam hle awm e. Mahni pianken ah emaw, tawhsual tawh palh vanga rualbanlo a rawn chawr chhuak ta lah an tam hle. Chung mi khawngaihthlakawm tak tak te ang em chuan vanduai ve lo mah ila, kei mi pangngai dinhmuna ding ve ta chu vanduai ka inti ve tlat mai. Khuanu in ka tan a ruat vanduaina chu thil dang vak a ni hran lo, mi tam tak te’n an lo tawn tawh, an tawn mek leh an tawn zel tur, hringmi leng te rilru na leh khawhar ngawih ngawiha siam thin tu a ni ti ila kan sawi sual kher awm lo e.

Pathian atanga chhuak hmangaihna dik tak ka hriat thiam hma, mawina ringawt zawnga Khawvel ka chen lai khan Nupui ka nei ve a. Kum khat awrh chauh kan innei hman, engvang tehreng nge maw ni? Kan nu nen chuan kan in phatsan leh ta tlat mai. Chuta tang chuan Pathlawi tih dinhmun duhawmlo tak chu ka lo chang ve ta. Mahse, kei chuan Pathlawi nih chu engah teh vak ka la urhsun lem lo. Chutah hun leh ni te alo inher liam zel a, tlangval hnahkhat erawh ni tawh lo mah ila tlangval ang maia ka len leh hnu chuan hmangaihna dik takin nula pakhat ka hmangaih ve ta tlat mai. Ka hriatsual loh phei chuan a ni pawhin min hmangaih ve hle niin ka hria. Ka hmangaih tak nena hringnun hlim taka kan hman dun lai mek chuan, karah harsatna alo thleng ta. Ka chanchin duhawmlo tak hrilh ka tum reng thin, ka hrilh hreh em em Pathlawi ka ni tih chu mi tawngka atangin a lo hre ta. Min hmangaih ve em em tu ni a ka hriat chuan damchhung reilo te atan lungngaihna tizual turin thenna biahthu min hlan leh ta mai chu, tuar thiam a va har ngai em! Hringnun khawvel hi ka tan zawng damlai pialral a chang zo ta. Ka nun hlimna ber, a anka nem leh sakhmel tawng lo a hun leh ni ka hmang mai tur chu ka dawn ngam mawlh lo. Ngaihtuah ava tam em! Tihtheih lah a awm der si lo. Chutia khawhar tak leh lungleng em em a ka awmlai chuan ka suangtuahna chuan a hawl kim hle mai. Chuta tang chuan he hla thu hi ka thinlungah alo piang chhuak ta :-

Mi te zawng an kawp lai di nen hlim taka an len laiin, kei ni zawng a thiang te’n hlim takin kan leng dun thei tawh lo. Mahni chauh a awm a, kan NUNHLUI CHULHNU ngaihtuah ngawt mai loh chu engmah tih theih dang a awm tawh lo. Leilung mawina a famkim lo a, nun lah thla a muang thei tawh hek lo. Mahse, ka dem lo a, ka dem theih ani hek lo. Hringnun mawina phena, ropuina awm chu ka ngaisang a ka chhuang bawk a ni. Hmeichhia a zawnga nunnem leh zaidam, hawihhawm tak mai hian tha a tih leh a duh ang chu a kal tlangpui thei a, a thutiam ah a rinawm a, a thutiam bawhchhiat ai chuan a hmangaih ve em em chu chan a huam a ni. Hetiang khawpa hmeichhe fel leh rinawm hi sawisel tur thlawt ka hre lo a ni ber e. Hei avang hian alawm a lakah ka luangliam a, thamral lo zun ka lo phurh tak ni! Ka hmangaih leh duh em em in thennan biahthu min hlan a, val dang tawnah min liam san tawh mah se, ka hmangaihna hian chuai ni reng a nei dawn lo.

Kan intawn tirh te ka dawn kir thin. Min hmangaih a min duh a ni tih a rawn sawi chhuahna aw mawi tak mai chuan, ka tan thu ngaihthlak hrehawm tak leh lungngaihna min thlen tu a rawn sawi chhuak leh ta si! Hlimna chu khawharna leh lungngaihna in a rawn thlak a, hmangaih biahthu kan hlan te chu a tham ral zo ta. Ka hringnun chuan hmangaihna avangin hliam a tuar a, he ka hliam tuar hian zia awm aiin zual lam a pan zel chu anih hi maw. Ka nun khawhar tak chuan hnemtu a ngai a, a hmu zo silo. Ka hlim leh lawmna te’n zamual min liam san a, lungngaihna leh khawharna te chuan he ka hringnunah hian awmhmun an khuar chu a nih der tak hi!

He hringnun hmangaihna avanga ka nunin vanduaina a tawh atang hi chuan thenrual kawm pawh hi nuam ka ti tak tak thei lova, tuma tih buai phak loha awm hi ka thlang ber fo thin, mahni chauha awm a kan nunhlui ngaihtuah hi chuan he thu hi ka ngaihtuah chhuak thin “Aw duhlai, i hmangaihna thianghlim tak, engmah in ala tih bawlhhlawh loh min hlan lai te kha ka chhingmitthla ah hian a cham reng thin, theihnghilh che a hnek in kan hun liam ta te kha nimin lawk a kan hun hman ang mai in ka thinlungah hian a la thar reng thin asin. He khawvel mawina tizual tura lo awm, pangpar chi hrang hrang te pawh hian anmahni chawm tura tui an mawmawh ang bawk in ka nun hian chawmtu a mamawh ngawih ngawih a ni.

Hla phuahtu in “Hmangaihna kawng hi alo va mak ngai em, a riang nun tivul a tichuai mai an maw” tiin alo phuah chhuak a. A dik zia chu keimah ah hian a lo lang chhuak ta. Hmangaihna hian he ka hringnun hi a vullai a rawn thliak a, a chuai zo ta a ni. Heti khawp hian keinin rilru nat nan lo hmang mah ila, Pathianin mihringte inkara hmangaihna a lo dah hi chu a ropui ka ti thin. A hmang dik tu leh hmangthiam te tan chuan nun hlimna, hringnun tivul tu erawh ava ni chiang tehlul em! Hmangaihna hi leilung tawng chauh pawh nilo, van mite tawng pawh a, tawngkam leh thumal mawi ber a ni hial awm e. Hmangaihna hi a ropuizia leh a pawimawhzia hi hringfa te ka in a puang chhuak zo lo a. Khawvel sum tinreng hian a lei zo bawk hek lo. Hmangaihna chu ama ze pui hmangaihna chauh lo chuan a lei zo si lo. Hmangaihna chu a uang ngai lo a, a thik thu erawh a chhe hle thung, amahah chuan ropuina zawng zawng hi a kim vek a ni. Hmangaihna hian hringnunah hian hmun pawimawh tak ava chang tehlul em!

A tawp ber atan chuan, ka hmangaih leh duh em em chu ti hian biahthu kan hlan leh lawk teh ang:-