SIAMTHAT THEIH KAN NI

By PRISM News Service on July 23rd, 2010 under Article

Vanlalruata Pachuau, President, PRISM

Tun hnaia Mizo te nihphung sawi nikhuaa thu langsar ber ber pahnih, inkungkaih tlat si leh hrang bawk si chu – ‘Mizo te hi kan chhe tawh hle’ tih leh ‘Siamthat theih kan la ni’ tih thu te hi an ni a. Heng thil pahnih hi hnial kan awm awm lo ve.

Hun engemaw chen kalta atang khan kan hnam nun chhiat tawh zia nasa taka sawi a ni thin a. Pu Rokunga chuan, “Nun suar ang a chim” tiin a chhe zawnga kan hnam nun kal nia a hriat thu a lo tlangaupui daih tawh a. Tunhnaiah phei chuan thenkhat chuan chhe lailet derah kan hnam nun hi an puh hial thin a, chutih lai vek chuan chhe lailet der kan nih loh thu leh kan chhiatna nia kan sawi thin hi kan uar lua nia an ngaih thu sawi thin an awm bawk a. Chhe viauva inngai theuh theuh chhia kan intih dan chin a inang lo hle thin a. Kan thatna zawng talh tu te leh kan chhiat tawh thu sawitu te hian kan hnam nun hi tha tawk lovah kan ngai theuh tih erawh chu a chiang hle.

Chutiang chiah chuan siamthat theih kan nih kan rin theuh laiin siamthat theih kan nih dan turah erawh kan ngaihdan a inang lo hle a. Thenkhat in hruaitu tha leh huaisenin min kaihhruai a, kawng tha min zawhpui chauha siamthat theih turah kan ram leh hnam hi an ngai a. Thenkhat erawh chuan mipui kan harhchhuah a, kan hruaitu te kawng tha lama kan nawr chauha tha thei turah ngaiin mipui auh harh kan tum a. Hruaitu atana tha tur dap ruaiin chutiang tur awm hmuh mai tur an van em si avang leh tum anga mipui kan harh chak si loh avangin beidawnna chhum in min bawh fo thin a ni lovem ni?

America ramah Obama a lo pen chhuak a, ‘change, we can believe in’ tiin a rawn tlangau a, chu chu la lawnin ‘change’ kan aupui ve chul a. Mahse change siamna lai tur leh a change dan tura kan ngaihdan a inan loh avangin kan buai zo leh ta anih kha.

Heng hi ka sawi tum ber ala ni lo. Ngaihdan hrang hrang awm tam eng ang mahse thudik chu pakhat chauh a awm a. Chu chu Prism in Mizoram Watch thupuia an hman ‘together we can make a change’ hi a ni a. Chumi dikna chu tunah hian kan hmu chho mek zel a ni.

Sorkar thar kan nei a, chu sorkar chuan tunhma lama la awm ngai lo thil huaisen thlak tak tak an ti chho a. City Bus fare an han tidanglam rup a, fakna leh selna karah huaisen taka an kalpui ngam avang leh mipuiin kan thlawp miau avangin a duhlo tu te pawh an ngawi zui ve mai a. Aizawl khawpuia kan buaina ber traffic jam tihreh tumin dodalna karah Taxi intlanchhawk, sorkar hmasain a tihuka a tih tlang leh loh chu a han kalpui a, mak takin mipuiin kan thlawp a, dodalna kara a kaltlang ngam miau avangin, a that leh that loh chu mahni ngaihdana innghat anih miau avangin sawi ka tum lo a, a hlawhtling leh tlat!

Krismas a lo thleng dawn a, bazaar tawt mup mup thin chu siamthat tumin No Vehicle Zone a han siam leh a, a hlawhtling leh ta. Krismas leh kumhlui thlahna leh kumthar lawmnaa a kipui anga lang hial tawh halpuah leh halmawi te, naupang silai lem hlauhawm thei chi te chu khap beh a ni leh ta. A va mak zozai ve!

Aizawl khawpui laili atang pawha kan hlauh hel ho te kha an la thi awm chuang si lova engati nge an bo zawh tak vek? Home Minister tawngkam leh mipui duhdan an hmuh avangin an inthiarfihlim zo tawh anih hi. Ralthuam tawlh thin te hi an va reh ta ve, tlem azawng chauh an man khan an bibo zo ta anih hi.

Hei hi kan zavaia kan hmuh a ngai. Sorkar hian mipui tana tha tura huaisen taka hma a lak chuan mipuiin kan thlawp mai a, a hlawhtling thei a ni tih hi.

He sorkar thar, thil ropui tak tak tihlawhtling tu hian enge a hlawhchhampui ve thung.

Aizawl khawpui traffic tihthawlnan kawngsira motor dah khap a tum a. Motor nei te garage siam turin a ti a, mi tam takin sum leh pai leh tha leh zung senga an inbuatsaih chhoh laiin MLA thenkhatin kawngsirah motor an dah reng tho a. Thla hnih chhung ngawrh taka inbuatsaih chho mipui chu kan inbuatsaih zui peih lo a, a tawpna chu an hun tiam ral hma hmaa sorkarin a thu a zuk ta kha a ni mai. MLA rual khan zawm hmasa se chuan mipuiin kan zawm ang a, tunah chuan Aizawl khawpui kawngpui sirah motor awm lovin thawl takin motor kan khalh tawh awm si.

NLUP dawng turin kuthnathawktu thlan tur anih laiin sorkar hnathawk awmna chhungkua, sorkara nihna sang tak tak chelh leh khawtlang hruaitu te laina thlan an awm a. Enge lo thleng ta? NLUP dawng tur thlan that a ngai leh tawh. Engtinnge an tih zel dawn? Hruaitu in entawntlak nun an phurchhuak zo anih loh chuan kan chan a chhe leh ngawt ang.

Hman atangin zu kan khap a, zu zuar inah te lutin kan man a, an sim chuang lo. Concrete building-a zu zuar te hi man hmasa in Dan dik takin an chungah hremna lekkawh ni se an ina check ngai lovin mirethei zu zuar te hian eizawnna dang an dap ruai mai lovang maw?

Corruption kan tih te hi engahnge kan do hneh theih loh. Milian eiru te hi man ngam ila kan tha mai dawn lovem ni?

Kan ram chhiatna bulpui corruption do kawngah pawh rahbi thar kan hmu chho niin a lang. Chief Minister huaisen takin thu a sawi a, Minister rual leh Chief Secretary in huaisen takin hma an la a, ‘Hmanni lawka lehkha chhe hman taka pawisa hmang thin te khan puk tur an zawng ruai tawh a sin,” an tih tlat chu. ACB te hnathawk theia an awm a milian deuh pahnih khat chauh an la man laiin heti khawp hian boruak a inthlak mai a. He rama cheng te hi a ngai reng kan la ni a, corruption do tu te pawh a ngai reng an la ni. Mahse thil a insiam duak duak si.

Heng hi tu emaw fakmawi tumna leh tute emaw dem tumna avanga sawi ka ni lo. Ka sawi tum chu ‘Mizo te hi siamthat theih kan la ni a. Kan hruaitu ten kawng dik min panpui ngam phawt chuan kawng tha kan la zawh thei’ tih hi a ni.

Hlawhtling takin kum chuang he sorkar hian min kaihruai ta ti ila kan sawi sual tampui lo ang a. Heng hi anmahni theihna vang emaw tia an chapopui erawh chuan an tan talhtum hlauhawm berah a chang tho ang. Sorkar hian thil tha ti nia kan hriat chuan mipuiin kan thlawpin kan puibawm peih tih hria se la; kawng diklo an zawh anih erawh chuan a paihthla turin mipui hi kan la tangrual dawn tih hre mawlh teh se.

Share on Facebook
Share on Twitter

Write a comment on this story:

You must be a registered member and logged in to post a comment. Not a registered member? Click here to Register now. You can also post a comment in the Forum.